düütsch/Plattdüütsch un Saterfreesch in de Olldag is mehr as stuur. Daarför bruukt man wirklich ganz vööl Luft un ganz vööl Utdüür. Sonst word dat nix. Deswegen is dat ok good, dat wi tosommen an een Tau trecken doot.
Ik denk, bi disse Andrag is düdelk worden: Dat is keen Fleeg för een Dag. Wi willt tosamen wat up Padd bringen. Ik denk, wi kriegen dat ok tosamen hen. Aber ik bün egentlik ganz blied, dat wi de Landskuppen un de Heimatbund d‘rbi hebbt, dat de ok hör Bestes geven doot. Politik ganz alleen kann daar nich alles in Bewegung bringen.
Ik hebb noch maal en Anregung in disse Richtung: Ik glööv, dat word Tied, dat wi uns mit de Heimatbund tosamensetten doot, dat wi wirklich en Plaan maken doot, wat wi in welke Tied ümsetten willt. Ik finn dat nämlich nich so mooi, wenn man immer över disse Rode Mapp up Schrievdisk mitnanner oder övernanner proten deit. Dat is, glööv ik, beter, sük an een Tafel to setten un tosamen daaröver to proten, wat wi mitnanner up Padd bringen un in welke Tied wi dat up Padd bringen doot. Ansonst is dat all so ’n politisch Geplänkel, un dat bruukt wi egentlik nich.
Ik hebb ok mit de Heimatbund proot. De seggen: Wi setten uns geern mit jo all an een Tafel, dat wi dat jetzt wirklich up Weg bringen.
Wi hebbt uns mit de Andrag vööl vörnohmen, finn ik: mit de Arbeid in de Kinnertuun, in de Scholen, an de Universitäten, bi de Utbildung van de Mesters.
Leep notwennig - dat hebbt mien Kollegen all seggt - is de Hülp för Minschen, de olle Minschen pflegen doot, Minschen, de in hör Kinnertied torügg sind, Minschen, de bloß noch hör Kinnerspraak verstahn un proten doot. Daarför gifft ‘t richtig gode Angeboden, up de wi ok wirklich upbauen köönt un mutten. Denn in de Pfleeg word dat mehr as nödig, dat daar wat passeren deit. Man seggt immer: Wi wüllt dicht an Minschen wesen. - Aver dat geiht bloß över de Spraak, wenn man dicht an de Minschen will.
Ik denk: Laat uns dat jetzt anpacken, laat uns dat nich lopen laten, laat uns dat tosamen up Padd bringen! Dat nächste, wat wi dann anpacken, is dann de Insatz för Romanes.
Ik hebb nämlich noch een Saak. Kiekt man in ju Klenner! An de 29. November findt nämlich in d’ Kulturetage in Ollenbörg en heel besünner Avend statt. An disse Avend präsenteert junge Bands un Musikers hör Bidragen up Platt: Rock, Pop, Hiphop un House steiht in de Regionalspraak Plattdüütsch in Weddstried. Dat lohnt sük, dat is heelmaal wat anners. Also markt jo de 29. November vör!
Besten Dank, Meta Janssen-Kucz. - Ji hebbt dat alle verstohn. Ik schätze, demnächst kummt ji alle no Oldenborg.
Bi us snackt de ok en beten Stoder Platt, un up de anner Sied geiht dat mehr no Bremen hin. Ik bün ja vun de Wümm - Bi us hett dat „Wümm“ un nich „Womm“ -, un daar snackt man en beten mehr Bremer Platt.
Geachte Präsident! Leve Froonslüü! Leve Mannslüü! Wi hebbt hier al foken över Plattdüütsch, Nederdüütsch un ok Saterfreesk bi us in Nedersassen snackt. Ik wüll nich allens wiederholen, wat wi bi düsse Gelegenheiten all seggt hebbt un wat miene Vörredner hier ok all to ‘n Besten geben hebbt. Wi sünd daar övereen, un dat is ok good so.
Ik fünd dat good, dat wi to ‘n Beginn van de Legislaturperiode so en Beschluss mookt - daarmit se in ’t Ministeren gor nich up de Idee kümmt, se köönt moken, wat se wüllt.
De wichtigsten Schulpolitikers hier in Landtag sünd ok allens Hoog- un keen Plattdüütschen. Nu, as Ina Korter weg is un Claus Peter Poppe ok geiht, ward dat noch slechter.
(Toropen van de GRÖNEN: Oh! - Jo- hanne Modder [SPD]: Ik kann ok Platt! - Petra Tiemann [SPD]: Ik kann ok Platt snacken!)
Aber Nedersassen hett de Europäische Charta för de Regionaal- un Minderheitenspraken unnerschreven, un daarüm hebbt wi en Verpflichtung. För mi un ok för ne Masse annere hier in Landtag is dat aber nich blots ne Pflicht, sondern ok en Anliegen, dat wi dat Nederdüütsche tohopen no vörn bringt.
Wi wüllt den Leerstohl in Oldenborg wiederfördern. Denn dat löppt daar all gaud, aber dat schall ok wiedergohn.
Wi mütt Platt in de Pleeg wieder no vörn bringen. Dat hebbt de Kollegen Poppe un Thiele hier al seggt.
Wi wüllt de fröhe Mehrsprakigkeit fördern, weil wissenschaftlich erwiesen is, dat Kinners, de al ganz lüttsch mit twee Spraken opwasst, ehr kognitive Fähigkeiten beter utbildt. Wi mookt dat to Huus ok - mit Französisch aber, nich mit Platt -, un dat funktioniert ganz wunnerbor.
Wi wüllt ok de plattdüütsche Kultuur wieder no vörn bringen. Dat sind nich blots de Theatergruppen, de dat in viele Gemeen gifft, sondern dat sind ok PLATTart un Plattsounds - Ulf Thiele hett dat hier all to ’n Besten brocht -, de mehr un mehr Tospruch kriegt.
Nu schallen de Bürokraten in de Ministerien usen Beschluss afarbeiten. Wi kiekt dann in twee Johr villicht noch mol, wi sik de Situation entwickelt hett bi us in Nedersassen. Villicht künnt wi denn ok noch mol öber dat een oder dat annere diskutieren, wat dat Plattdüütsche noch mehr no vörn bringt. Leve Claus Peter Poppe, ik denk daar to ’n Bispeel an de Kerncurricula. Villicht sind dann de Kultuspolitikers en beten mutiger, wenn de Ministerialbürokratie seggt: Nee, dat geiht allens nich, dat is veel to schwierig.
Aber nu bün ik eerst mol tofräern, dat wi düssen Beschluss tohopen un eenstimmig vondoog besluten künnt, un segg Dankeschön.
Jan Oetjen, wi segget ok Dankeschön. - Mit de Parlamentarier bünt wi nu dör. Deswegen is nu wichtig, dat wi noch eben lüstert, wu use Obrigkeit daaröver denkt.
Meine sehr verehrten Damen und Herren, heute hat Claus Peter Poppe seine letzte Rede im Land gehalten, auf Plattdeutsch. Sie wissen, die erste Beratung dieses Antrages habe ich auf Hochdeutsch begleitet. Aber ich habe mir gedacht: Als kleines Geschenk für meinen lieben Freund und
Kollegen Claus Peter Poppe halte ich meine Rede zur Schlussberatung dieses Antrages in südniedersächsischem Platt. Das heißt ganz konkret: in chillischem Plattdüütsch. Gillersheim ist nämlich das Dorf, aus dem ich komme und in dem ich aufgewachsen bin.
Leive Luje, in düsse Landtag is et eher de Utnohme, dat wey össek einig sind. Dat is deswejen wat Besonderet, dat wey hüte tausammen düssen Antrach verabschiedet. Dormir stellet wey de Bedütunge von de plattdüütschen Sproke in de Middelpunkte. Eck freue meck dorover.
Plattdüütsche Sproke is en Kultur, de wey pflejen und behüten möttet. Wey schicket hüte dat Signol an de Luje, de seck um de Plattdüütschen Sproake bemeuet. Dat sin de Landschaften un de Landschaftsverbänne, de Vereine, de Niedersässische Heimatbund, de Schaulen - dor hävve eck blot en por uppeführet. Der moket dat alle chaut. Besten Dank darfur!
Ower wey wüllt noch mehr: Wey wüllt de Plattdüütsche Sproke noch in annere Bereiche spreken, taun Beispiel in de Pflege.
Use Beschluss soll ok fur use Älleren sien. Et is nicht verkehrt, wenn man mit use Kindere Plattdüütsch spreket. Et is chaut fur de Kindere, wenn man de plattdüütsche Muttersproke beherrschet. Dann wettet se, wat Plattdüütsch is, un et moket viel Spoß.
De Kindere möttet de Sproke over ok spreken können. Dat is dat Wichtigste. Deswejen ist et schön, wenn de Schaulen dor mirmoket und Plattdüütsch in ‘n Unterricht mit inbeteien.
In düssen Johr hävve eck plattdüütsche und saterfriesische Schaulen uteteiket. Wey hävvet de Stunnen fur de Schaulmester teinmol mehr moket, verteinfacht. Un in düsse Johr werde eck weiere Schaulen utteiken.
Leive Luje, dat is kein neijen Wech, over dat is nich mehr de holprige Ackerwech, sondern dat is nau en chauen, befestigten Wech.
Un nau, Claus Peter Poppe, eck wünsche deck allet Chaue für dien neije Posten als Börgermester. Mok et chaut!